Καρκίνος Προστάτη

Τι Είναι Ο Καρκίνος Προστάτη;

Ο καρκίνος προστάτη είναι κακοήθης όγκος που αναπτύσσεται στον προστάτη αδένα, ένα μικρό όργανο του ανδρικού αναπαραγωγικού συστήματος που βρίσκεται κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει την ουρήθρα. Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί μία από τις συχνότερες κακοήθειες στους άνδρες, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες, και μπορεί να έχει πολύ διαφορετική συμπεριφορά από ασθενή σε ασθενή.

Σε ορισμένες περιπτώσεις αναπτύσσεται αργά και παραμένει εντοπισμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα, όμως σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να είναι πιο επιθετικός, να διηθήσει γειτονικούς ιστούς ή να προκαλέσει μεταστάσεις, συχνότερα στα οστά και στους λεμφαδένες.

Για αυτό η έγκαιρη διάγνωση, η σωστή σταδιοποίηση και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση έχουν καθοριστική σημασία.

Ο καρκίνος στον προστάτη δεν πρέπει να συγχέεται με την καλοήθη υπερπλασία του προστάτη. Η υπερπλασία είναι καλοήθης πάθηση που μπορεί να προκαλεί δυσκολία στην ούρηση, συχνουρία ή νυκτουρία, αλλά δεν αποτελεί ένδειξη για καρκίνο. Ωστόσο, οι δύο καταστάσεις μπορεί να συνυπάρχουν ή να προκαλούν ορισμένα παρόμοια ουρολογικά συμπτώματα.

Ποια Είναι Τα Αίτια Εμφάνισής Του;

Η ακριβής αιτία εμφάνισης του καρκίνου του προστάτη δεν είναι πλήρως γνωστή. Η νόσος προκύπτει όταν κύτταρα του προστάτη υφίστανται γενετικές αλλοιώσεις, πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα και σχηματίζουν κακοήθη όγκο. Με την πάροδο του χρόνου, ο όγκος μπορεί να παραμείνει τοπικός ή να αποκτήσει ικανότητα επέκτασης.

Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν

Ηλικία
οικογενειακό ιστορικό
γενετική προδιάθεση
εθνικότητα
διατροφή
παχυσαρκία
γενικότερους παράγοντες τρόπου ζωής.

Ο κίνδυνος αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία, ενώ άνδρες με συγγενείς πρώτου βαθμού που έχουν εμφανίσει καρκίνο προστάτη χρειάζονται πιο προσεκτική αξιολόγηση.

Η διατροφή με υψηλή κατανάλωση κόκκινου ή επεξεργασμένου κρέατος και πολλών λιπαρών έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο, ενώ μια συνολικά υγιεινή διατροφή, πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, φυτικές τροφές και προϊόντα ολικής άλεσης, συμβάλλει στη γενικότερη υγεία του οργανισμού. Δεν υπάρχει, όμως, συγκεκριμένη βιταμίνη ή συμπλήρωμα που να εγγυάται την πρόληψη του καρκίνου του προστάτη.

Ποια Είναι Τα Συμπτώματα Του Καρκίνου Στον Προστάτη;

Στο αρχικό στάδιο, ο καρκίνος προστάτη συχνά δεν προκαλεί συμπτώματα. Αυτός είναι και ο λόγος που ο προληπτικός έλεγχος με PSA και ουρολογική αξιολόγηση έχει σημαντικό ρόλο, ειδικά σε άνδρες αυξημένου κινδύνου.

Όταν εμφανιστούν συμπτώματα, μπορεί να περιλαμβάνουν:

δυσκολία στην έναρξη της ούρησης
μειωμένη ή διακεκομμένη ροή ούρων
συχνουρία
νυκτουρία
επιτακτική ανάγκη για ούρηση
αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης
αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα
πόνο στην περιοχή της λεκάνης ή της μέσης
πόνο στα οστά σε περίπτωση μεταστάσεων
ανεξήγητη απώλεια βάρους ή καταβολή σε πιο προχωρημένα στάδια

Τα ουρολογικά συμπτώματα δεν σημαίνουν απαραίτητα καρκίνο. Μπορεί να οφείλονται σε καλοήθη υπερπλασία, προστατίτιδα ή άλλη πάθηση. Ωστόσο, όταν επιμένουν ή συνδυάζονται με αυξημένο PSA, χρειάζονται διερεύνηση.

Πώς Γίνεται Η Διάγνωση Του Καρκίνου Στον Προστάτη;

Η διάγνωση ξεκινά με ουρολογική αξιολόγηση, λήψη ιστορικού και κλινική εξέταση. Ο προληπτικός έλεγχος συνήθως περιλαμβάνει τη μέτρηση PSA και τη δακτυλική εξέταση του προστάτη.

Το PSA είναι ειδικό προστατικό αντιγόνο που μετράται στο αίμα. Η αύξησή του μπορεί να παρατηρηθεί σε καρκίνο προστάτη, αλλά και σε καλοήθη υπερπλασία, προστατίτιδα ή μετά από ορισμένους χειρισμούς. Για αυτό δεν υπάρχουν απόλυτες φυσιολογικές τιμές που να αποκλείουν ή να επιβεβαιώνουν από μόνες τους τη νόσο. Η αξιολόγηση του PSA πρέπει να γίνεται από ουρολόγο, με βάση την ηλικία, το μέγεθος του προστάτη, το ιστορικό, τη μεταβολή της τιμής στον χρόνο και τα υπόλοιπα ευρήματα.

Η δακτυλική εξέταση επιτρέπει στον ουρολόγο να αξιολογήσει το μέγεθος, το σχήμα και τη σύσταση του προστάτη. Αν εντοπιστεί σκληρία ή ύποπτη περιοχή, ή αν το PSA είναι αυξημένο, μπορεί να προταθεί περαιτέρω έλεγχος.

Η βιοψία προστάτη είναι η εξέταση που θέτει τη διάγνωση. Σε πολλές περιπτώσεις προηγείται πολυπαραμετρική μαγνητική τομογραφία προστάτη, ώστε να εντοπιστούν ύποπτες περιοχές και να καθοδηγηθεί καλύτερα η βιοψία. Μετά τη διάγνωση, η σταδιοποίηση μπορεί να περιλαμβάνει απεικονιστικές εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία, σπινθηρογράφημα οστών ή πιο σύγχρονες εξετάσεις όπου ενδείκνυται, με στόχο να διαπιστωθεί αν η νόσος είναι εντοπισμένη ή μεταστατική.

Στάδια Καρκίνου Του Προστάτη

Τα στάδια του καρκίνου του προστάτη περιγράφουν την έκταση της νόσου. Σε αρχικό στάδιο, ο καρκίνος περιορίζεται στον προστάτη και συχνά έχει καλύτερη πρόγνωση. Σε τοπικά προχωρημένο στάδιο, όπως το στάδιο Τ3, ο όγκος έχει επεκταθεί πέρα από την περιοχή του προστάτη ή μπορεί να αφορά τις σπερματοδόχες κύστεις.

Η επιβίωση στο στάδιο Τ3 εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως το PSA, το Gleason score, η γενική κλινική κατάσταση του ασθενούς, η ύπαρξη λεμφαδενικής νόσου και η θεραπεία που θα εφαρμοστεί.

Ο μεταστατικός καρκίνος προστάτη σημαίνει ότι η νόσος έχει επεκταθεί εκτός του προστάτη, συχνά στα οστά ή σε λεμφαδένες. Όταν υπάρχουν μεταστάσεις στα οστά, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει πόνο στη μέση, στη λεκάνη, στα πλευρά ή σε άλλα σημεία του σκελετού. Ο όρος τελικό στάδιο χρησιμοποιείται συχνά από τους ασθενείς, όμως ιατρικά η κατάσταση πρέπει να περιγράφεται με ακρίβεια, ανάλογα με την έκταση της νόσου και την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Ποια Είναι Η Κατάλληλη Θεραπεία;

Η θεραπεία του καρκίνου προστάτη εξαρτάται από το στάδιο, την επιθετικότητα του όγκου, την ηλικία, τη γενική υγεία και τις προτιμήσεις του ασθενούς. Δεν υπάρχει μία θεραπεία κατάλληλη για όλους.

Σε χαμηλού κινδύνου ή αρχικό καρκίνο προστάτη, μπορεί να επιλεγεί ενεργός παρακολούθηση με συστηματικό έλεγχο PSA, επαναληπτικές εξετάσεις και βιοψίες όταν χρειάζεται. Η επιλογή αυτή αφορά συγκεκριμένες περιπτώσεις και απαιτεί ελεγχόμενη παρακολούθηση.

Σε εντοπισμένη νόσο, θεραπευτικές επιλογές είναι η ριζική προστατεκτομή και η ακτινοθεραπεία. Η ριζική προστατεκτομή περιλαμβάνει την αφαίρεση του προστάτη και μπορεί να πραγματοποιηθεί με ανοιχτή, λαπαροσκοπική ή ρομποτικά υποβοηθούμενη τεχνική.

Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές συνδέονται συχνά με μικρότερη απώλεια αίματος και ταχύτερη ανάρρωση, ενώ η τελική έκβαση εξαρτάται από την εμπειρία του χειρουργού και τα χαρακτηριστικά της νόσου.

Η ακτινοθεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί ως κύρια θεραπεία ή συμπληρωματικά, ανάλογα με το στάδιο και τα παθολογοανατομικά ευρήματα. Σε πιο προχωρημένη ή μεταστατική νόσο, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ορμονοθεραπεία, αντιανδρογόνα, χημειοθεραπεία, νεότερες συστηματικές θεραπείες ή συνδυασμούς αυτών.

Μετά από χειρουργείο μπορεί να εμφανιστούν παρενέργειες, όπως ακράτεια ούρων ή στυτική δυσλειτουργία. Η συχνότητα και η βαρύτητά τους διαφέρουν ανάλογα με την έκταση της νόσου, την τεχνική, τη δυνατότητα διατήρησης των νεύρων και το προεγχειρητικό προφίλ του ασθενούς.

Είναι Ιάσιμος Ο Καρκίνος Του Προστάτη;

Ο καρκίνος του προστάτη είναι ιάσιμος σε πολλές περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν διαγνωστεί σε αρχικό στάδιο και παραμένει εντοπισμένος στον προστάτη. Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες αποτελεσματικής αντιμετώπισης.

Ακόμη και σε πιο προχωρημένες μορφές, υπάρχουν θεραπευτικές επιλογές που μπορούν να ελέγξουν τη νόσο, να επιβραδύνουν την εξέλιξή της και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής.

Η πρόγνωση και το προσδόκιμο ζωής δεν καθορίζεται μόνο από τη ίδια τη διάγνωση του καρκίνου, αλλά από το στάδιο, το Gleason score, το PSA, την ύπαρξη μεταστάσεων και την ανταπόκριση στη θεραπεία.

Ποιο Είναι Το Προσδόκιμο Ζωής Ασθενών Με Καρκίνο Προστάτη;

Το προσδόκιμο ζωής στον καρκίνο προστάτη διαφέρει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή. Σε εντοπισμένη ή τοπικά περιορισμένη νόσο, η επιβίωση είναι συνήθως πολύ υψηλή, ειδικά όταν εφαρμόζεται η κατάλληλη θεραπεία ή παρακολούθηση. Σε μεταστατικό καρκίνο προστάτη, η πρόγνωση είναι πιο επιβαρυμένη, όμως οι σύγχρονες θεραπείες έχουν βελτιώσει σημαντικά τον έλεγχο της νόσου.

Το σημαντικότερο είναι να γίνεται ακριβής διάγνωση, σωστή σταδιοποίηση και εξατομικευμένος θεραπευτικός σχεδιασμός. Η πρόληψη με την έννοια της απόλυτης αποφυγής της νόσου δεν είναι πάντα δυνατή, όμως ο τακτικός ουρολογικός έλεγχος μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη ανίχνευση.

Ο Βασίλειος Καλύβας, Χειρουργός Ουρολόγος – Ανδρολόγος, Στρατιωτικός Ουρολόγος και Επιμελητής της Ουρολογικής Κλινικής του 424 ΓΣΝΕ, αξιολογεί εξατομικευμένα περιστατικά καρκίνου προστάτη και προτείνει την κατάλληλη διαγνωστική και θεραπευτική προσέγγιση, με βάση τα συμπτώματα, το PSA, τα απεικονιστικά και ιστολογικά ευρήματα, το στάδιο της νόσου και το ιατρικό ιστορικό κάθε ασθενούς.

Αν χρειάζεστε προληπτικό έλεγχο, διερεύνηση αυξημένου PSA ή καθοδήγηση μετά από διάγνωση καρκίνου του προστάτη, πραγματοποιήστε επικοινωνία με το ιατρείο και κλείστε ραντεβού για ουρολογική αξιολόγηση, προκειμένου να επιλεγεί η κατάλληλη αντιμετώπιση για την περίπτωσή σας.

Ιατρείο Euromedica Γενική Κλινική Θεσσαλονίκης
Πιττακού 2 & Μαρίας Κάλλας

Τηλ: +30.2310.895295
Κιν: +30.6972604689

email: info@kalyvasurology.gr

Ιατρείο Λήμνου
Κοραή 3
(Περιοχή Νοσοκομείου)
Λήμνος
Τηλ: +30.22540.29215
Κιν: +30.6972604689

email: info@kalyvasurology.gr